فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

بیماری ام اس
بیماری ام اس یا اسکلروز متعدد
می 11, 2022
فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

استئوپروزیا پوکی استخوان به معنی کم شدن تراکم استخوان است که بدنبال آن قدرت استخوان کم شده و شکننده میشود و شکننده شدن استخوان موجب میشود احتمال بروز شکستگی در آن بیشتر شود. پوکی استخوان معمولاٌ بتدریج پیشرفت میکند و هیچ علامتی از خود بروز نمیدهد تا وقتی که شکستگی بوجود میاید.

پوکی استخوان یا استئوپروز میتواند در هر استخوانی از بدن ایجاد شود ولی معمولا در ستون مهره، لگن، مچ دست و دنده ها بیشتر دیده میشود.
مهمترین عارضه پوکی استخوان که بیشترین مشکلات را برای بیمار ایجاد میکنند شکستگی های لگن است. افراد با شکستگی لگن اکثراً کسانی هستند که تا قبل از شکستگی بطور مستقل زندگی میکرده اند ولی بسیاری از آنها بعد از شکستگی برای زندگی نیاز به کمک پیدا میکنند.
این بیماران تا ماهها بعد از شکستگی برای راه رفتن نیاز به عصای زیر بغل یا واکر دارند و تقریباً یک سوم از آنها تا آخر عمر باید از واکر یا عصای زیر بغل استفاده کنند.

در توضیح اهمیت پوکی استخوان یا استئوپروز دانستن همین نکته کافی است که حدود یک سوم کسانی که به علت این بیماری دچار شکستگی لگن میشوند در یک سال اول بعد از شکستگی میمیرند. و حدود یک سوم آنها که زنده میمانند توانایی زندگی مستقل خود را از دست میدهند. تنها یک سوم باقیمانده میتوانند به زندگی معمولی بازگردند.

فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

فیزیوتراپی می تواند به تقویت استخوان ها و نیز عضلات فرد کمک موثر نماید. روش های درمانی مورد استفاده در فیزیوتراپی می تواند از ضعیف شدن استخوان جلوگیری کرده و نیز احتمال زمین خوردن فرد را کاهش دهد. همچنین نقش موثر در کنترل درد بیمار دارند. این روشهای درمانی عبارتند از :
درمانهای الکتریکی و حرارتی: استفاده از تحریک کننده های الکتریکی شامل تنس، گرمادرمانی، سرما درمانی، اولتراسوند و مگنت تراپی ، تمرین درمانی ، هیدروتراپی (آب درمانی) و تمرینات لرزش کل بدنBody –Whole Vibration

هدف اصلی از درمان فیزیوتراپی افزایش تراکم استخوانی از طریق مودالیتی های خاص (مگنت تراپی) و نیز آموزش نحوه قرارگیری صحیح بدن بیمار، آموزش روش های بی خطر حرکت و بلند کردن اجسام، و به غیر از مگنت تراپی و بخش های توان بخشی، توصیه انجام تمرین های حرکتی در خانه جهت کمک به جلوگیری از کاهش تراکم استخوان و پیش گیری از ایجاد شکستگی می باشد. علاوه بر این، استفاده از این تمرین ها می تواند نقش موثر در حفظ یا بهبود قدرت تعادلی بدن بیمار داشته باشد. حفظ تعادل بدن در سطح مناسب می تواند به کاهش ریسک زمین خوردن که علت بسیاری از موارد شکستگی ناشی از پوکی استخوان است، کمک موثر نماید.

تمرینات فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

تمرین های حرکتی مورد استفاده در فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان به شرح زیر هستند:

تمرین های قرارگیری بدن در وضعیت مناسب : هدف این تمرین ها هماهنگ کردن بدن از سر تا انگشتان است، زیرا وزن بدن از طریق ران ها به ناحیه پایین تنه منتقل می شود. در یک ستون فقرات سالم، سر در وضعیت متوازن در بالای ستون فقرات قرار گرفته است و خم شدن سر به جلو می تواند یکی از نشانه های ابتلا به پوکی استخوان باشد.

تمرین های تقویتی : این تمرین ها بیشترین اهمیت را در حفظ سلامت استخوان هایی دارد که دچار پوکی و کاهش تراکم شده اند. با قوی شدن عضلات، استخوان های زیر آنها نیز تقویت می شوند و می توانند واکنش مناسب نسبت به فشار اضافی وارد شده به خود نشان دهند. به این ترتیب، انجام تمرین های تقویتی و نیز فعالیت های که از طریق آنها به بدن فشار وارد می شود، استخوان ها را مجبور به افزایش تراکم می نماید.

تمرینات استقامتی عبارتند از: استفاده از وزنه، باندهای مقاومتی یا وزن بدن برای تقویت تمام عضلاتی اصلی بدن، به خصوص عضلات ناحیه کمر که برای قرار گرفتن بدن در وضعیت مناسب اهمیت دارند.

تمرین های تحمل وزن قلبی عروقی: این تمرین ها فعالیت هایی هستند که از طریق آنها فشار به استخوان ها وارد شده و به این ترتیب وضعیت قرارگیری ساختارهای استخوانی اصلاح شده و نیز سلامت سیستم قلبی و عروقی بدن افزایش پیدا می کند.

فعالیت‌های هوازی حمل وزن بدن عبارتست از انجام تمرینات هوازی روی پاها، در حالیکه استخوان‌ها وزن بدن را حمل می‌کنند. برای مثال پیاده‌روی، ایروبیک کم برخورد، دوچرخه فضایی، بالا رفتن از پله‌ها و باغبانی.

این نوع از تمرینات ورزشی مستقیماً بر استخوان‌های پا، لگن و کمر بیمار کار می‌کنند تا روند از دست رفتن مواد معدنی را کند نمایند. ضمناً این تمرینات مزایای قلبی عروقی زیادی دارند که سلامت قلب و سیستم گردش خون را نیز ارتقا می‌دهد.

اگرچه این تمرینات برای سلامت عمومی بیمار مزایای بسیاری دارند ولی نباید تمام برنامه ورزشی بیمار را پر کنند. بیماران مبتلا به پوکی استخوان باید بر قدرت، انعطاف پذیری و تعادل خود نیز کار کنند.

تمرین های حرکتی برای بهبود وضعیت تعادل بدن

یکی دیگر از مسائل مهم برای مبتلایان به پوکی استخوان جلوگیری از سقوط کردن است. تمرینات پایداری و تعادل به عضلات کمک می‌کنند تا با همکاری هم بدن را ثابت نگاه داشته و از سقوط بیمار جلوگیری کنند. تمرینات ساده‌ای همچون ایستادن روی یک پا یا تمرینات حرکت‌پایه همچون تای چی ثبات و تعادل بیمار را بهبود خواهد داد.

تمرین های انعطاف پذیری: انجام این حرکت ها می تواند به حفظ و بهبود سطح انعطاف پذیری بدن کمک نماید. به این ترتیب فرد می تواند بدن خود را در وضعیت مناسب قرار دهد و مکانیزم های حرکتی را بهبود بخشد.

حرکت دادن مفاصل تا سر حد دامنه حرکتی آنها باعث می‌شود تا عضلات به بهترین نحو ممکن کار کنند. بهتراست تمرینات کششی پس از گرم کردن کامل عضلات انجام شود – یعنی در انتهای برنامه تمرینی روزانه یا پس از ده دقیقه تمرین گرم کردن بدن. این تمرینات باید نرم و آهسته انجام شوند.
از انجام تمرینات کششی که باعث چرخش ستون فقرات می‌شود یا برای انجام آنها باید کمر را خم کرد اجتناب شود. بهترین تمرینات کششی را از فیزیوتراپیست خود بخواهید.

فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان

ورزش مداوم در طول زندگی باعث تقویت استخوان‌ها می‌شود. مناسب‌ترین نوع ورزش شامل تمرینهای قدرتی و استقامتی و همچنین تمرینهای ورزشی جهت بهبود انعطاف‌ پذیری می‌باشند. ورزش‌های قدرتی با استفاده از وزنه، کش ورزشی و یا دستگاه انجام می‌شوند. ورزش‌های استقامتی باعث کاهش سرعت تحلیل استخوان می‌شوند و شامل پیاده‌روی، رقص و کوهنوردی می‌باشند. تمارین انعطاف‌پذیری باعث بهبود حرکتی مفاصل و عضلات شده و در نتیجه وضعیت بدنی و تعادل نیز بهبود پیدا می‌کند. بهبود تعادل خطر افتادن بر زمین را کاهش می‌دهد. افتادن در افراد مبتلا به پوکی استخوان به راحتی باعث ایجاد شکستگی استخوان می‌شود.

در صورت ابتلا به پوکی استخوان بایستی پیش از انجام هرگونه تمرین ورزشی، جهت تعیین شدت پوکی استخوان به پزشک مراجعه شود. افراد مبتلا به پوکی استخوان بایستی از انجام ورزش‌های پرُ برخورد مانند دو و پرش خودداری کنند. همچنین این افراد باید از انجام تمرینهایی که نیاز به خم شدن و چرخش دارند مانند استفاده از دستگاه روئینگ (قایقرانی) و دراز نشست اجتناب کنند. این نوع تمرینهای ورزشی احتمال شکستگی فشاری در ستون فقرات را افزایش می‌دهند.

مگنت تراپی و تمرین های حرکتی به همراه یکدیگر می توانند تراکم استخوان های بیمار را افزایش دهند.

تمرین درمانی : ورزش در افراد جوان احتمال رسیدن به حداکثر تراکم استخوانی را بالا می برد. ورزش های همراه با تحمل وزن بعد از یائسگی از کاهش تراکم استخوان پیشگیری می کند. ورزش می تواند هماهنگی حرکات، تعادل و قدرت بیمار را بهبود ببخشد در نتیجه احتمال سقوط و شدت آسیب های ناشی از آن را کاهش می دهد.

متخصص فیزیوتراپی می تواند نحوه انجام صحیح و بی خطر این تمرین ها را به بیمار آموزش دهد.

بیمار لازم است که درک مناسب از تشخیص ابتلا به بیماری و چگونگی تاثیرگذاری پوکی استخوان بر زندگی خود داشته باشد. این شرایط ممکن است شامل انتخاب یک سبک زندگی سالم و تغییر در رژیم غذایی و تمرین های حرکتی باشد و در این شرایط لازم است تدابیر لازم برای جلوگیری از زمین خوردن فرد اتخاذ شود.

درمان با استفاده از میدان های الکترو مغناطیسی

مگنت تراپی یک روش درمانی جدید است که در آن از میدان های مغناطیسی برای درمان پوکی استخوان استفاده می شود. به این منظور، مگنت های مورد نیاز نزدیک بدن بیمار به صورت دائمی قرار داده می شوند و به این ترتیب سعی می شود فرآیند بهبود استخوان ها و ترمیم شکستگیها تسریع شده و درد بیمار کاهش پیدا کند.

با استفاده از این روش درمانی و در نظر گرفتن قطب های میدان مغناطیسی، قطب جنوب می تواند یک تاثیر الکتریکی مثبت ایجاد کند در حالی که قطب شمال یک تاثیر الکتریکی منفی ایجاد می کند که می تواند تراکم استخوانی را افزایش دهد.

در این روش از سیگنال های مغناطیسی یک میدان الکترو مغناطیسی قوی به منظور تاثیرگذاری بر سلول های استخوانی و غضروفی آسیب دیده و نیز تحریک تولید مجدد آنها استفاده می شود.

استخوان به مکانیزم های فشار وارد شده به خود واکنش نشان می دهد. هنگامی که فشار از روی استخوان ها برداشته می شود (برای مثال در زمان استراحت در رخت خواب، بی حرکتی و عدم قرار گرفتن وزن بر روی استخوان ها) تراکم استخوان کاهش پیدا می کند. از طرف دیگر هنگامی که فشار وارد شده به استخوان ها به نحو صحیح افزایش یابد، تراکم استخوان نیز در واکنش به این شرایط افزایش می یابد.

در این روش‌ها، مگنت‌ها باید تا جای ممکن، به محل درد نزدیک شوند. همچنین می‌توان از مگنت‌ها برای ساخت دستبند، روپوش، کفی کفش و یا جوهرات برای درمان پوکی استخوان ، استفاده کرد.

نتایج حاصل از بررسی های انجام شده در این حوزه نشان می دهد میدان های الکترو مغناطیسی نه تنها می توانند جلوی از بین رفتن استخوان را بگیرند، بلکه علاوه بر این می توانند در صورت از بین رفتن تراکم استخوان، این تراکم را بازیابی نمایند.

میدان های الکترو مغناطیسی فعالیت های جذب استخوان را به تاخیر انداخته و فرآیند تشکیل استخوان را تسریع می کنند. به این ترتیب، با قرار دادن انرژی در معرض اجزای استخوانی به صورت متمرکز، جذب سلول های استخوانی در کمترین سطح و تشکیل سلول های جدید در بیشتری سطح خواهد بود.

تمرینات لرزش کل بدنBody –Whole Vibration

به عنوان روش جدید ورزشی همراه با تغییرات قابل توجه در دانسیته استخوانی تیبیا و ستون فقرات در مفصل
ران در خانمهای بعد از سن یائسگی بوده است.

آب درمانی 

آب درمانی نیز به رفع گرفتگی عضلات کمک میک کند.فیزیوتراپی و هیدروتراپی به بهبود حرکت و فعالیت بیمار و بازگرداندن اعتماد به نفس وی کمک می کنند و باعث می شوند وضعیت ایستادن و نشستن بیمار بهبود یابد.

 

کلمات کلیدی :

پوکی استخوان –  فیزیوتراپی و پوکی استخوان استئوپروزیس – استئوپروز Osteoporosis – استئوپروز و فیزیوتراپی استئوپروزیز – فیزیوتراپی در درمان پوکی استخوان – فیزیوتراپی در مشهد

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *